banner overig

 

 

De betrokkenheid van de samenleving bij gemeentelijk beleid kwam aanvankelijk traag op gang. De komst van de Omgevingswet en de energietransitie zorgen ervoor dat participatie definitief een plek krijgt bij gemeentelijk beleid. Het maakt dan niet uit of de eerste stap door de samenleving of door de gemeente wordt gezet; als hij maar wordt gezet.

Trage start vanaf 2011

Het is alweer jaren geleden dat het vanuit het Planbureau voor de Leefomgeving (2011) en de Koning in de troonrede (2013) spraken over respectievelijk de energieke samenleving en de participatieve samenleving. En ook de publicatie van het NSOB over o.a. de responsieve of faciliterende overheid in de actieve samenleving is al weer uit 2015. Hoe staat het er sindsdien mee?

Na het uitkomen van bovengenoemde rapporten was het onze verwachting dat overheden actief zouden stimuleren dat bewoners, bedrijven en organisaties de handschoen zouden oppakken voor een groene leefomgeving, duurzame energieopwekking of zorg voor elkaar. Sterker nog wij hadden de hoop dat zij zelf met initiatieven zouden komen die de overheid dan kon ondersteunen. De werkelijkheid was anders. Overheden vonden het moeilijk om dingen aan de samenleving over te laten en niet alles via beleid te regelen. En bewoners, bedrijven en organisaties waren het niet gewend om zelf initiatieven te nemen, zij waren gewend aan een verzorgende overheid.

Natuurlijk waren er wel de nodige initiatieven vanuit de samenleving, zoals eigen beheer groen in de openbare ruimte; lokale energiecoöperaties; zorginitiatieven; windmolens waarvan de rendementen geïnvesteerd worden in dorpen en buurtschappen, etc. Deze initiatieven waren en zijn de basis voor een verandering richting een duurzaam actieve samenleving.

2019 08 26 Betrokken samenleving 2

Actieve rol van samenleving nu vereiste

Wij zien nu dat zowel bij overheden als samenleving een behoefte is aan met initiatief en deelname uit de samenleving. Vanuit de overheid bezien is het inzicht ontstaan dat zij complexe duurzaamheids­vraagstukken zoals klimaat, energie, circulair, mobiliteit en biodiversiteit niet alleen kan oplossen. Het grootste deel van de oplossing ligt in de samenleving. En daarom heeft het Rijk ook aangegeven dat bij het opstellen van de regionale energiestrategie (RES) en de Omgevingsvisie een actieve rol van de samenleving vereist is. Gemeenten willen ook dat hun beleid meer participatief wordt ontwikkeld, zo zie je bij beleid voor afval of de openbare ruimte steeds meer betrokkenheid vanuit de samenleving.

Tegelijkertijd zien we dat bedrijven, sportverenigingen, scholen, openbaar vervoer zelf al duurzaam­heids­initiatieven willen nemen. Met een klein duwtje zoals een lening of subsidie of handhaving van de wet Milieubeheer zetten zij vaak die wens om in daden.

Maar er worden nog veel spelers in onze maatschappij niet bereikt. Enerzijds zijn dit mensen die niet mee willen praten of doen, omdat ze daar simpelweg geen interesse in hebben. Maar er zijn ook genoeg mensen die hier wel voor open staan maar nog niet bereikt worden.

En wat nu?

Ik ben van mening dat we geen geforceerd onderscheid moeten maken in begrippen als ‘een energieke samenleving die het zelf doet’ of ‘participatie van bewoners bij het gemeentelijk beleid’. In mijn ogen gaat het er om dat we voor de complexe duurzaamheidsvraagstukken nauw samenwerken. En wie er dan het initiatief neemt is dan niet het belangrijkste, als het maar gebeurt. Natuurlijk is het prachtig als er goede initiatieven uit de samenleving komen, die weer anderen stimuleren. Maar dit kan net zo goed door de gemeente ingezet worden.

Sterker nog, vanuit SME zijn wij van mening dat het zetten van ‘de eerste stap’ het belangrijkste is. En dan maakt het niet uit of je energie bespaart thuis of een energiecoöperatie opricht. Ieder heeft andere kwaliteiten en we moeten zorgen dat deze projecten bij elkaar komen. Van daaruit inspireren bewoners, bedrijven en organisaties elkaar met wat er nog meer mogelijk is.

Benieuwd naar tips hoe om te gaan met participatieve drukte? Houd dan de website in de gaten! Binnekort komt er een vervolg op dit artikel met een aantal praktische tips. 

 

 

Meer weten?

HakNeem contact met mij op.

Hak van Nispen
(030) 635 89 11
Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.