banner overig

 

 

De afgelopen weken word ik er op verschillende manieren mee geconfronteerd dat er echt iets aan het veranderen is in de samenleving.  Er lijkt, als het gaat om duurzaamheid en samenleving, een soort onderstroom gaande te zijn of zoals Terpen Tijn uit de Bommelstrips zou zeggen, “ik voel het, het vibreert”.

Klimaatmarsen

Een belangrijk signaal vind ik de klimaatmarsen en klimaatstakingen. Volwassenen en jongeren laten om hun moverende redenen hun stem horen. Misschien was niet iedere jongere die ging staken intrinsiek gemotiveerd, maar geleidelijk zie je dat ze dat wel worden. Deelnemers laten zien dat de kracht van de massa nog steeds werkt en dat hun stem gehoord wordt. Impliciet zeggen zij ook tegen overheid en bedrijfsleven dat de bestaande systemen onvoldoende in staat zijn om de duurzaamheids­vraagstukken op te lossen. ‘Leuk hoor’ dat duurzaam beleggen van pensioenfondsen of subsidie op elektrisch rijden, maar dat leidt niet nog niet tot de systeemverandering die wij nodig hebben. Voor dat we het weten zijn de inspanningen van de klimaattafels uitgehold tot een betaalbaar maatregelenpakket.

2019 04 23 Het vibreert 2

Vraag om een nieuwe aanpak

Duurzaamheid kent vele grote vraagstukken zoals klimaat, energie, biodiversiteit, voedsel, circulair en mobiliteit, die allemaal met elkaar te maken hebben. In de 17 VN Sustainable Development Goals komen ze samen en zie je dat ze allemaal van elkaar afhankelijk zijn. We kunnen niet langer dit type ‘wicked problems’ alleen maar sectoraal aanpakken. Het vraagt om nieuwe systemen en samenwerking. Je ziet ook dat de overheid niet langer de problemen alleen kan oplossen, maar dat de samenleving de problemen moet oplossen en dat de overheid daarin faciliterend en responsief is. In dat kader is de Omgevingswet een geheel nieuwe benadering. De samenleving heeft daarmee een veel grotere stem over wat er met de fysieke ruimte gebeurt dan voorheen. Dit biedt ruimte voor initiatief en bijvoorbeeld regiodeals. De regio’s kunnen veel meer van onderop de fysieke ruimte vormgeven, hetgeen ook weer voeding geeft voor het ontwikkelen van energiecoöperaties of zorgconcepten.

De jaren zeventig

Met een klimaatbeweging vanuit de samenleving lijkt de geest van de jaren zeventig weer terug, de geest waarin inwoners aangeven het anders te willen en dat zelf ook willen doen, maar dan op hun manier. Alleen anders dan de jaren zeventig is dat de overheid dit toejuicht en zelf een andere rol inneemt om die samenleving te ondersteunen en maatschappelijke processen te stimuleren. Ik denk dat we kunnen stellen dat we hiermee zelfs een nieuwe, meer echte vorm van democratie weten te raken. Heel anders dan de formele gekozen democratie, zie je hier de kracht van het volk en bedrijfsleven die positief invulling willen geven aan de veranderingen waar zij voor staan en waar zij de overheid als hun partner vinden.

De toekomst

De voorgaande schets van een nieuwe democratie, nieuwe overheid en een beweging vanuit de samenleving is nog pril. Maar de verandering is er wel en lijkt verder te groeien. Ik hoop dat de samenleving de ruimte neemt voor de leerprocessen (inclusief de fouten die we daarin maken) die we samen moeten doorlopen om deze nieuwe democratie en duurzame samenleving invulling te geven. Ik hoop dat het onderwijs openstaat voor levensecht leren van hetgeen er in de maatschappij gebeurt, waarbij jongeren en alle inwoners uitgedaagd worden zelf de handschoen op te pakken. Door zelf mee te doen, initiatief te nemen en te laten zien dat het individu de kracht en het handelingsperspectief heeft, verandert er wat. De som der delen is enorm! Wat mij betreft mag de vibratie in de samenleving zich verder ontwikkelen tot een beweging!

 

 

Meer weten?

HakNeem contact met mij op.

Hak van Nispen
(030) 635 89 11
Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.