banner overig

2020 03 13 Rekenkameronderzoek Ermelo

De gemeente Ermelo wil al in 2030 energieneutraal zijn en in 2035 klimaatneutraal. Dat is eerder dan de landelijke ambitie (2050). Er is voldoende geld en capaciteit, een actieve samenleving en Ermelo scoort goed in de landelijke benchmarks. Waar liggen voor de gemeenteraad nog kansen om te sturen?

Namens de Rekenkamercommissie Ermelo-Harderwijk heeft SME onderzocht of (en hoe) de gemeente Ermelo erin slaagt om de duurzaamheidsambities te realiseren. Met het onderzoek wil de rekenkamer­commissie de gemeenteraad ondersteunen bij de kaderstellende en controlerende rol: hoe kan de raad (nog) beter sturen op duurzaamheid? De focus lag op drie aspecten: de rol van de gemeenteraad, de relatie met andere beleidsterreinen en de externe samenwerking.

Ingrediënten voor succes

Ermelo staat hoog in de ranglijstjes van landelijke benchmarks. We constateren een aantal aspecten die helpen het duurzaamheidsbeleid goed uit te voeren: de ambitie is hoog, er staat een stevig programmateam, er is een adequaat budget. De gemeente is erg gericht op samenwerking met de samenleving en in ‘Wijk van de Toekomst’ wordt succesvol en naar veler tevredenheid samengewerkt aan een aardgasvrije wijk met betrokken inwoners en andere stakeholders. Er is een actief informeel netwerk, hetgeen een goede voedingsbodem biedt voor initiatieven vanuit de samenleving. Er wordt gehandeld conform de ambitie: toen uit onderzoek bleek dat de ambities voor energieopwekking zonder windmolens moeilijk gehaald konden worden, besloot de gemeenteraad een motie tegen windenergie in te trekken.

De keerzijde van een hoge ambitie

Binnen de gemeente is breed draagvlak voor de hoge ambitie om al snel(ler dan landelijk) energieneutraal te zijn. Dat geeft een ‘positieve vibe’. Maar het leidt ook tot de behoefte aan terugrekenen: wat moet er precies gebeuren en wanneer moet dit in gang gezet worden en door wie? Welke rol heeft de gemeente hier in? In dit kritieke tijdspad is nog onvoldoende inzicht en dat zorgt ervoor dat er barstjes ontstaan in het vertrouwen dat de ambitie wordt. Via communicatie over noodzaak, mogelijkheden en planning kan de gemeente dit vertrouwen herstellen en versterken.

Geïnterviewde bedrijven binnen de gemeente zijn sceptisch. Zij begrijpen niet waarom het zo snel moet en hebben niet het vertrouwen dat energieneutraal in 2030 mogelijk is. Zij doen best veel, maar vinden dat de gemeente de ambities ‘opdringt’. Zij voelen zich niet betrokken en weten niet wat er precies van hen verwacht wordt. Ze hebben een afwachtende houding en verwachten dat de gemeente -vanwege de gewenste snelheid- het initiatief neemt.

Duurzaamheid is meer dan alleen energie

Op het thema energie zijn nog grote stappen te zetten en het is dan ook begrijpelijk dat Ermelo zich hier op richt. Daarnaast worden thema’s als klimaatadaptatie (voorbereid zijn op extreme hitte, droogte en wateroverlast), circulaire economie en biodiversiteit steeds actueler en urgenter. Deze thema’s zijn in Ermelo nog wat onderbelicht en door hier op te sturen kan de gemeenteraad het duurzaamheidsbeleid verder versterken.

Het juiste budget op de juiste plek

Hoewel er voldoende budget is voor het uitvoeren van het Programma Duurzaamheid, is het soms lastig om voldoende budget te vinden voor sommige inkoop- en aanbestedingstrajecten die geen deel uitmaken van het programma (bijvoorbeeld wagenpark of vastgoed). Meerkosten voor ‘de duurzame optie’ kunnen niet uit het duurzaamheidsbudget betaald worden. Dit is in meer gemeenten een dilemma. Door hier ruimte te creëren, kan meer impact op duurzaamheid behaald worden.

Hoe verder?

De gemeenteraad van Ermelo gaat de komende periode aan de slag met de aanbevelingen. In een raadsdiscussie over de aanbevelingen is ervoor gekozen om de ambitie niet omlaag te brengen, maar te zorgen dat er weer voldoende draagvlak ontstaat en de gemeente met de juiste acties in het juiste tempo de juiste kant op gaat.

Is jouw rekenkamer(commissie) ook van plan om duurzaamheid op de onderzoeksagenda te zetten de komende periode? SME heeft alles in huis om daarbij te helpen: ervaring met rekenkameronderzoeken (methodiek), inhoudelijk verstand van duurzaamheid, kennis van de gemeentelijke organisatie en (belevings)wereld en voortdurend bezig om participatie van inwoners, bedrijven en organisaties te optimaliseren. Neem gerust eens contact op om van gedachten te wisselen.

Meer weten?

Jolien

Jolien Kamermans

 (030) 635 89 09

 Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

Bekijk ook

Beleid & proces
2017 03 Rekenkamer Nieuwegein
14 mrt 2017 door Hak

Rekenkamercommissie Nieuwegein onderzoekt…

Beleid & proces
20 mrt 2019 door Jurgen

Amstelveen bereidt bewoners voor op…

Beleid & proces
14 jan 2019 door Hak

Duurzame bedrijventerreinen: hoe doe je dat…