Verhalen

gescheiden afval op scholenNederland is volgens mij het enige land waar Bedrijfsafval (BA) en Huishoudelijk afval (HHA) gescheiden worden ingezameld. Bedrijfsafval commercieel en Huishoudelijk afval door gemeenten. Maar het bedrijfsafval van kantoren, winkels en diensten (KWD) is qua samenstelling precies hetzelfde als HHA. En daartoe hoort ook het afval van de scholen. Waarom leren we kinderen om thuis afval te scheiden, maar gooien we het op school allemaal bij elkaar? En waarom moet de school veel meer geld betalen voor afvalverwijdering dan huishoudens? Scholen zouden toch juist een voorbeeldlocatie moeten zijn? Deze situatie valt niet uit te leggen!

In het streven ‘Van Afval naar Grondstof’ is er landelijk voor gekozen om het HHA terug te brengen van gemiddeld 250kg restafval per inwoner per jaar naar 100kg. Om dit te bereiken voeren veel gemeenten het omgekeerd inzamelen in. Daarbij worden de waardevolle stromen opgehaald en het restafval moet je wegbrengen. Dit vergt dat huishoudens thuis al die stromen gaan scheiden. Dat is best een dingetje om klein chemisch afval (KCA), elektrische apparaten, glas, textiel, papier, groente en fruitafval (GF), tuinafval, plastic, metaal en drinkpakken (PMD) en restafval allemaal te scheiden!

Een belangrijk element om bewoners zo ver te krijgen om afval te scheiden is communicatie, educatie en gedrag. Bewoners moeten verleid worden om goed te doen. En we zien dat dit met bijv. glas en textiel heel erg goed werkt. Maar dan moet het systeem wel zo ingericht zijn dat het goed werkt, met de juiste voorzieningen, stevige zakken, een hoge ophaalfrequentie, duidelijke informatie etc.

Verkeerde boodschap

Maar dan is het toch bizar, dat kinderen thuis wel afval moeten scheiden en dat ze dat op school niet hoeven te doen! De achterliggende reden is dat de school het afval als bedrijfsafval moet verwijderen. En de commerciële verwijderaar krijgt geen vergoeding voor de PMD-fractie. Dus als een school wel gescheiden afval wil afvoeren, dan moeten ze meestal meer betalen voor verschillende afvalbakken, een hogere ophaalfrequentie en meerkosten voor verwerking. Als aangegeven: dat is niet uit te leggen aan kinderen. Overigens kunnen scholen nog steeds op hun afval besparen door te zorgen dat ze minder aanbieden. Denk maar eens aan het voorkomen van de drinkpakjes op scholen).

Los van de inhoudelijke logica om HHA en KWD afval (inclusief afval van scholen) te combineren, leidt de combinatie ook tot minder transport, minder hinder en een betere logistiek/efficiency. Ik vind het hierbij vooral belangrijk dat leerlingen op school en thuis dezelfde boodschap krijgen en hetzelfde doen! Anders gaat het niet werken.

Afvalvrije school

Er zijn nu al enkele gemeenten die het schoolafval ophalen, er lopen pilots om schoolafval als HHA op te halen en er is een programma ‘schoon belonen’ om dit mogelijk te maken. Veel Eco-Schools werken al met gescheiden afvalinzameling en steeds meer scholen werken er aan om ‘Afvalvrije school’ te worden. Om communicatie, educatie en gedrag goed vorm te geven, moeten we op school het afval scheiden! Om de transitie ‘van afval naar grondstof’ serieus te nemen moet het onderwijs betrokken zijn.

Rijkswaterstaat werkt nu grootschalig aan een impuls van afvaleducatie en afvalscheiding op scholen. Nu alleen de inzamelstructuur nog. Ik roep daarom de rijksoverheid en de Nederlandse vereniging van reinigingsdiensten (NVRD) op om de  belemmeringen voor afvalscheiding op scholen weg te (aparte inzamelstructuur; kosten; juridische belemmeringen BA/HHA) en gezamenlijk te investeren in Afvalvrije scholen.

jhr drs H.P.M. (Hak) van Nispen tot Pannerden
Directeur SME Advies/nationaal coördinator Eco-Schools

(030) 635 89 11
Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

Lees meer over Hak

Hak