Verhalen

Eco-Schools is 'projectbased and transformative learning' 

Half november bij de internationale bijeenkomst van Eco-Schools werden interessante ontwikkelingen besproken. Ontwikkelingen die ik graag met u deel.

  1. Allereerst was interessant om te zien hoe de sustainable development goals (SDG’s) internationaal leven. Deze 17 duurzame doelen die door de VN zijn vastgesteld kunnen op een mooie manier vertaald worden naar het onderwijs. Zo staat SDG4 voor de kwaliteit van onderwijs en SDG17 voor samenwerking, maar ook de thema’s energie, water, klimaat, duurzame steden komen aan bod. En naast de ‘ecologische’ doelen is er ook aandacht voor gendergelijkheid, tegengaan van armoede of voorkomen van honger. Door deze 17 SDG’s in het onderwijs op te pakken zie je dat de doelen onderling verbonden zijn en dat het voor leerlingen duidelijk kan worden wat zij zelf kunnen doen aan deze grote ‘wicked problems’. Veel leerlingen zullen in eerste instantie bij het voorkomen van honger deken dat zij er niets aan kunnen doen. Maar als blijkt dat honger ook bij kinderen op school voorkomt en dat samen voedsel produceren en eten daarbij kan helpen, dan maak je een groot probleem klein en blijkt dat wij er allemaal zelf wat aan kunnen doen.
  1. De vertegenwoordiger van Unesco wees ons nog eens op het goede document ‘sustainable development goals; learning objectives’. In dit document wordt uitwerking van SDG 4 (kwaliteit van onderwijs). Voor alle 17 SDG’s is een uitwerking gegeven aan (a) de cognitieve manier (b) de sociaal-emotionele manier en (c) de gedragskant om invulling te geven aan deze SDG’s en daarbij is aan gegeven hoe je dat kan doen met aansprekende voorbeelden. Het lijkt op het bekende ‘hoofd, hart, handen’, maar dan heel praktisch en doordacht uitgewerkt.
  1. In hetzelfde document ‘sustainable development goals; learning objectives’ wordt ingegaan op transformative learning en projectbased learning. Hoe kunnen we leerlingen uitdagen in het onderwijs, zodat zij zelf het onderwijs gaan maken. Niet langer ‘wij gaan jou leren wat water is’ en ook niet ‘Water is goed voor je, leg uit’. We schuiven nu we nog verder op richting vragen als ‘hoe kan klimaatverandering van invloed zijn op water in jouw wijk?’ Dit betekent dat leerlingen samen op onderzoek uit moeten gaan en dat er geen pasklaar antwoord is dat goed of fout is. Met transformative en project based learning wordt invulling gegeven aan de 21st century skills. Leerlingen leren al onderzoekend vaardigheden aan. Vaardigheden die hun helpt om met uitdagende situatie hier en nu, daar en later om te gaan.
  1. Voorgaande richtingen sluiten ook aan op de leerpiramide, waaruit blijkt dat we ons niet alleen op het cognitief klassikaal leren moeten richten. Zoals we blijven hangen in kennisoverdracht in plaats van kennisvorming, dan blijven we in de punt van de leerpiramide waarvan maar weinig blijft hangen. Als we de sprong kunnen maken naar het zelf ontdekken, ervaren en delen met anderen dan wint het onderwijs aan effectiviteit. En ik denk dat het onderwijs er ook leuker van wordt.
    leerpiramide
  1. Met Eco-Schools gaan ecoteams zelf aan de slag met vraagstukken hoe zij de school zelf duurzamer kunnen maken en hoe zij met de directie kan onderhandelen om grotere stappen naar duurzaamheid te zetten. Dit leidt tot veranderingen in gebouw, organisatie, curriculum en profilering van de school. Dit is een duurzame verandering die stap voor stap vorm krijgt gebaseerd op ‘student led change’. We zien dat hiermee gewerkt wordt aan de SDG’s, aan transformative en projectbased learning.

20171119 093808 klein

Ik kwam tot de conclusie dat we niet bezig zijn met de vraag van duurzaamheid in het onderwijs, en ook niet met de vraag of duurzaamheid in alle vakken een plekje kan krijgen. Nee het gaat verder. Het gaat om een duurzame hervorming van het onderwijs. Onderwijs dat meer gericht is op vaardigheden en dat lokaal door leerlingen samen met docenten vorm krijgt aan de hand van echte vraagstukken. Hierin ligt aan aanlokkelijk perspectief dat leerlingen hun eigen vaardigheden leren kennen en uitbouwen, met de leraar vooral als leer-coach.

De coöperatie Leren voor Morgen staat voor een verduurzaming van het onderwijs van peuter tot en met professional. Een proces waar wij met een zeer groot aantal partijen samen de handschoen oppakken om de verduurzaming van het onderwijs een impuls te geven. Omdat we het samen doen zijn we in staat om echt het verschil te maken. Wij zien het als een prachtige kans en bovenstaande input geeft mij weer extra energie om deze verandering mede vorm te geven.