Verhalen

Het onderwijs is in beweging. Daarmee bedoel ik niet het lerarentekort, de slechte betaling of de stakingen. Nee, ik zie een verandering in het onderwijs die mij hoopvol stemt. Zo sterk zelfs dat ik denk dat mijn kleinkinderen straks compleet ander onderwijs hebben dan ik had of mijn kinderen nu hebben.

In het onderwijs is de conclusie getrokken dat alleen kennis-onderwijs via de lesmethodes onvoldoende effectief is om jonge mensen voor te bereiden op een steeds sneller veranderende samenleving. Willen de jongeren zich in die samenleving staande houden dan moeten zij over de vaardigheden beschikken om te kunnen veranderen. En dat betekent dat het onderwijs veel meer richting vaardigheden, gedrag en project/activity based learning opschuift. Professor Arjen Wals heeft het in dit kader over een Whole School approach waarbij schoolgebouw, plein en buurt ook leefomgeving zijn. En zelfs over transformatief leren, waarbij leerlingen een vraagstuk aanpakken, zonder boek of opdracht. Zij hebben als taak zo’n vraagstuk te doorgronden en daarbij de benodigde kennis te vergaren.

De verandering in het onderwijs vergt veel van de leraren en docenten. Zij zijn (nog) niet geschoold in een nieuw systeem van lesgeven. Zij moeten wennen aan nieuwe lesvormen en zij zullen zich moeten bekwamen in een meer coachende manier van lesgeven. En daarbij horen ook andere systemen van toetsing. Ik denk dat er een grote onderwijstransitie (of moet ik zeggen stille revolutie) gaande is. Een transitie die ertoe leidt dat de leerling weer wil leren en dat de leraar/docent het lesgeven leuk blijft vinden.

Maar wat heeft deze onderwijstransitie nu te maken met een duurzame docent?

Naast de onderwijstransitie zijn er transities gaande richting een circulaire samenleving of een energie/klimaatneutrale samenleving. Deze transities kunnen niet alleen met techniek en geld vorm krijgen. Het gaat juist om ons mensen die de verandering moeten bewerkstelligen en realiseren. het gedrag van mensen wordt bepalend voor het wel of niet oplossen van deze grote vraagstukken. En dus is het van groot belang dat jongeren dat ook in het onderwijs meekrijgen en daarin zelf keuzes durven te maken. Geen zwart wit keuzes tussen goed en fout, maar keuzes met een afweging van belangen. Keuzes die afgezet worden tegen een individueel waardenpatroon. Dit waardenpatrooon moeten jongeren op kunnen bouwen thuis, in de vriendenkring en in het onderwijs.

Duurzaamheid is bij uitstek een integraal onderwerp dat je via deze coachende en onderzoekende manier in het onderwijs een plek kunt geven. Het zijn de goede duurzame docenten die zien dat dit hen helpt om hun onderwijs te vernieuwen. Ongeacht het vak dat zij geven kunnen zij duurzaamheid integreren in hun onderwijs. Duurzame docenten zijn dus niet alleen de biologie en aardrijkskunde docenten of de betrokken lerares in het basisonderwijs. Iedere docent kan in zijn of haar lesgeven een duurzame docent zijn! Waardenpatronen, afwegingen, nieuwe lesvormen, sociaalecologische factoren naar rendement, lesvormen buiten de klas, dit alles vormt een duurzame docent.

Inspirerende voorbeelden delen

De coöperatie Leren voor Morgen heeft er daarom voor gekozen om te starten met ‘De Duurzame Docent’. Om de goede voorbeelden te laten zien en zo ook andere docenten te inspireren. Door de spotlights op duurzame docenten en hun goede werk te zetten, krijgen zij de waardering die zij verdienen. Op de website www.duurzamedocent.nl zie je meer dan 100 goede voorbeelden die ons allen kunnen inspireren. Ken jij een duurzame docent? Meld die dan aan voor 10 oktober.

Ik denk dat er naast deze voorbeelden nog veel meer Duurzame Docenten zijn die het goede voorbeeld geven. In duurzaamheid én de nieuwe manier van onderwijs. Zij zijn het die onze jongeren op het goede pad zetten. En ik denk dat deze jongeren juist dit soort docenten blijven herinneren! Dank aan deze koplopers. Ik hoop dat er velen hun voorbeeld volgen.

 

jhr drs H.P.M. (Hak) van Nispen tot Pannerden
Algemeen directeur

(030) 635 89 11
Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

Lees meer over Hak

Hak 1