Verhalen

Bijna alle gemeenten hebben sinds de laatste verkiezingen ambities op het gebied van duurzaamheid. Maar vaak zijn deze nog vrij abstract en algemeen. Om deze ambities werkelijkheid te maken, vertaal je ze naar concrete doelstellingen gericht op de lokale situatie. Wij krijgen regelmatig de vraag van gemeenten om hen hierbij procesmatig en inhoudelijke te ondersteunen. In dit artikel een toelichting op de stappen die wij volgen om tot een heldere gemeentelijke duurzaamheidsvisie te komen.

Stap 1: goede voorbereiding

Een goede voorbereiding is het halve werk. Voordat je je doelstellingen kunt bepalen, moet je eerst weten waar je momenteel staat. Daarom voeren wij eerst vaak een QuickScan uit. Hiermee brengen we in beeld op welke duurzaamheidsthema’s de gemeente goed scoort en waar de prioriteiten, kansen en mogelijkheden voor verbetering liggen.

Stap 2: (inter)nationaal beleid als uitgangspunt

Na(ast) de nulmeting is inzicht nodig in bestaand (inter)nationaal beleid, want een gemeentelijke duurzaamheidsvisie staat niet op zichzelf. Op een aantal thema’s zijn internationale doelstellingen afgesproken, op landelijk niveau zijn ambities bepaald, en ook in regionaal verband hebben gemeenten vaak afspraken gemaakt. Al deze kaders en uitgangspunten brengen wij per thema overzichtelijk in beeld.

Stap 3: ambitieus én realistisch

De (inter)nationale en regionale kaders helpen te bepalen welke verantwoordelijkheid jouw gemeente hierin neemt. Volgt jouw gemeente het landelijk beleid of vraagt de lokale situatie om een hogere (of juiste lagere) lat? En hoe vertaal je de vaak nog globale nationale ambities naar concrete doelstellingen? Uiteindelijk zoeken we naar ambitieuze, maar tegelijkertijd ook realistische ambities en doelstellingen voor jouw gemeente. Het liefst zo SMART mogelijk.

Stap 4: integrale werksessie op maat

De mensen die in de uitvoeringsfase in meer of mindere mate te maken gaan krijgen met het duurzaamheidsbeleid betrekken we via een (of meerdere) passende werksessies. Dit zijn beleidsmedewerkers van uiteenlopende afdelingen en beleidsvelden, zowel binnen de gemeente als bij relevante partijen als Omgevingsdienst of waterschap. De vorm van de werksessie wordt in overleg bepaald en is altijd maatwerk. Bij de latere vertaling van de ambities en doelstellingen naar een concreet uitvoeringsprogramma, betrekken we ook externe stakeholders. Denk hierbij aan het  bedrijfsleven, maatschappelijke organisaties en bewoners.

Stap 5: Bestuurlijk draagvlak en gedeelde verantwoordelijkheid

Vervolgens bespreken we de resultaten met het college en desgewenst met de gemeenteraad. Dat kan formeel of informeel, informerend of juist met een meer strategische insteek. Op deze manier groeit het draagvlak bij alle betrokkenen en daarmee groeit ook op bestuurlijk/politiek niveau de bereidheid om mee te werken aan de uitvoering.

Duurzaamheid raakt aan alle portefeuilles binnen het college; het is een gedeelde verantwoordelijkheid. We adviseren om het college (en de raad) al vroeg bij het formuleren van doelstellingen te betrekken. Er vindt een meer open discussie plaats wanneer college- en raadsleden niet onder druk staan en geen politieke kleur hoeven te bekennen. De nadruk ligt op informeren en zoeken naar gedeelde belangen. Eventuele weerstand komt zo al vroeg naar voren en daar kan in het verdere proces aandacht aan besteed worden (erkennen en oplossen).

Onafhankelijke procescoördinator

Hoewel duurzaamheid een steeds belangijker thema is voor gemeenten, is de personele bezetting vaak (nog) beperkt. Dat terwijl het opstellen, en daarna de uitwerking en uitvoering van een duurzaamheidsvisie veel inzet vergt. Duurzaamheid raakt immers veel verschillende afdelingen binnen de gemeentelijke organisatie. Een goede oplossing is om een (tijdelijke) externe coördinator in te schakelen die helpt bij het opstellen en het op gang brengen van de uitvoering van duurzaamheidsbeleid. Deze coördinator zorgt dat de verschillende belangen vanuit alle beleidsvelden voldoende aandacht krijgen en dat duurzaamheid goed wordt ingebed in de organisatie en gemeentelijke taken. Zo zorg je voor breed gedragen duurzaamheidsvisie met concrete doelstellingen waar iedereen zijn/haar steentje aan bij wil dragen. SME kan deze rol voor jouw gemeente vervullen.

Ervaring

De afgelopen periode hebben we diverse gemeenten ondersteund bij de ontwikkeling van een duurzaamheidsvisie, bijvoorbeeld: gemeente Uithoorn, Landsmeer, Edam-Volendam, Leiden, Velsen en Beverwijk.

Wil je meer weten over onze aanpak of wat we voor jou kunnen betekenen? Neem contact met mij op, ik vertel je er graag meer over! 

drs. B. (Bregje) van den Brand
Senior adviseur

(030) 635 89 02
Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

Lees meer over Bregje

Bregje