Column Hak van Nispen: Op naar een nieuwe tijd, gebaseerd op vertrouwen!

Al langere tijd zie ik dat ons systeem steeds verder vastloopt. In Nederland zijn de toeslagenaffaire, de schadeafhandeling rond de gaswinning in Groningen, de groeiende kosten in de gezondheidszorg , de stikstof- en PFAS-problematiek allemaal voorbeelden van problemen die we zelf hebben gecreëerd, en die we nauwelijks nog opgelost krijgen.

Zelfsturende systemen

Dat komt doordat onze systemen zijn ingericht op wantrouwen. De overheid benadert inwoners primair als risico dat gecontroleerd moet worden. En je moet als bewoners dus met zeven cijfers achter de komma je gelijk bewijzen.En dus zijn er meer mensen nodig die dat controleren en nog complexere systemen die hun eigen gelijk maken.

Als we niet oppassen komen we, of zitten we al, in de val van een Kafka-achtig systeem dat ons regeert in plaats van andersom. Ik vind het een eng beeld dat we te maken hebben met zelfsturende systemen, algoritmes en Dat is toch niet een samenleving die je wil?

Gezamenlijke toekomst

De geopolitieke druk en de polarisatie in eigen land maakt dat we alles als en wedstrijd benaderen die gewonnen moet worden, in plaats van dat we in dialoog zijn om te kijken hoe we onze gezamenlijke toekomst in Nederland en de wereld mooier kunnen maken. Als we niet oppassen zijn we zo bezig elkaar te overtuigen dat het leidt tot angst en depressie bij mensen. Laten we het omdraaien en in de eigen leefomgeving zoeken wat we samen kunnen doen om het beter te maken.

Kansen zijn er genoeg, zoals het helpen om het tekort aan vrijwilligers bij de sportverenigingen te reduceren. Of door zelf de stoep sneeuwvrij te maken en ook die van de buurvrouw, in plaats van de gemeente daarvoor te bellen. Kleine stapjes die helpen. Zo leren we elkaar beter kennen en maken we de samenleving niet alleen leuker maar ook sterker.

Vertrouwen in de mensen

Voor mij is duidelijk dat het anders moet. Anders in de vorm dat niet de systemen, algoritmes en het zoeken naar ’schijnzekerheid’ centraal staat. We moeten naar een systeem dat uitgaat van vertrouwen in de mensen. Dat mensen meer mogen én dat mensen zelf meer doen. Hoe het er precies uit moet zien weet ik ook nog niet, maar de richting is wel duidelijk. Achteraf gezien was het idee van premier Balkenende, begin deze eeuw, over een participatieve samenleving zo gek nog niet.

Hak van Nispen tot Pannerden Algemeen directeur Hak werkt vanuit de passie en het optimisme dat we duurzaamheid door mensen echt kunnen realiseren. Hij ziet de vele prachtige voorbeelden die echt het verschil maken: bewoners in hun wijk, leerlingen op hun Eco-Schools of medewerkers bij gemeenten. Allemaal werken ze aan een duurzamere samenleving, maar te vaak weten we dat nog niet van elkaar. Deze werelden samenbrengen en zorgen dat er iets uitkomt dat werkt, is echt mooi werk. Met die energie wil hij samenwerken en kijken hoe hij dit met zijn ervaring en kennis een stap verder kan brengen.