Afgelopen dinsdag was het Prinsjesdag. Het kabinet presenteerde de plannen voor 2027 en daarin is ook aandacht voor de betaalbaarheid van energie. Dat is hard nodig: juist nu lopen de energieprijzen weer op. De ACM meldde vorige week dat de gasprijs op de groothandelsmarkt het hoogste niveau in ruim drie jaar heeft bereikt. Ook elektriciteit is duurder geworden.
Voor huishoudens met een laag inkomen komt er ondersteuning. Het kabinet trekt €193 miljoen uit voor het Noodfonds Energie, dat komende winter opnieuw opengaat. Naar verwachting kunnen ongeveer 500.000 huishoudens met een laag inkomen en een hoge energierekening daarvan gebruikmaken.
Maar financiële ondersteuning alleen is niet genoeg. Want hoe verlaag je je energiegebruik als je weinig mogelijkheden hebt om te investeren? Welke maatregelen passen bij jouw woning? En welke subsidies en regelingen zijn er eigenlijk?
Gemeenten krijgen extra ruimte voor energiehulp
Juist voor die praktische ondersteuning is lokaal steeds meer aandacht. Gemeenten kregen dit jaar €55 miljoen extra voor de aanpak van energiearmoede. Zij kunnen dit gebruiken om huishoudens te helpen hun energieverbruik te verminderen, bijvoorbeeld met energiefixers, het beter instellen van verwarmingsinstallaties of ondersteuning bij isolatie. Daarnaast investeert het Rijk in de verdere inzet van energiecoaches en -fixers en in ondersteuning op maat vanuit gemeenten.
Dat is belangrijk, want niet ieder huishouden kan op dezelfde manier reageren op een stijgende energierekening. Wie voldoende geld en mogelijkheden heeft, kan investeren in isolatie of andere verduurzaming. Voor andere huishoudens zijn zulke stappen veel minder vanzelfsprekend. Huurders kunnen bijvoorbeeld niet zelf besluiten hun woning te isoleren en voor veel mensen is het lastig om hun weg te vinden in alle regelingen en mogelijkheden.
Daar kan een energiecoach het verschil maken.
De kracht van persoonlijk energieadvies
De meerwaarde van een energiecoach zit niet alleen in kennis over energie besparen. De coach komt bij bewoners thuis en kijkt samen met hen naar de woning, het energiegebruik en wat in hun situatie haalbaar is. Dat persoonlijke contact is essentieel.
Zo wordt energieadvies maatwerk in plaats van een algemeen lijstje met bespaartips. Een energiecoach kan bovendien de verbinding leggen met verdere ondersteuning, bijvoorbeeld een gemeentelijke regeling, energiefixer, isolatieaanpak of woningcorporatie. De coach brengt mogelijkheden letterlijk achter de voordeur en helpt bewoners om daar daadwerkelijk mee aan de slag te gaan.
Energiehulp werkt
Dat persoonlijke energiehulp effect heeft, blijkt uit onderzoek van TNO. Bij huishoudens in energiearmoede die energiehulp kregen, daalde het gasverbruik gemiddeld met 10,1 procent en het elektriciteitsverbruik met 7,8 procent. Dat betekende in het onderzoek gemiddeld €215 lagere energiekosten per jaar.
TNO zag bovendien dat succesvolle organisaties veel aandacht besteedden aan persoonlijk contact, lokaal waren ingebed en waar nodig meerdere keren bij bewoners langsgingen. Energiehulp is daarmee meer dan het uitdelen van energiebesparende producten: juist de begeleiding en het aansluiten bij de situatie van bewoners zijn belangrijk.
Vertrouwde gezichten uit de wijk
Juist die lokale inbedding is een belangrijke kracht van energiecoaches. Coaches wonen vaak zelf in of vlak bij de wijk waarin ze actief zijn. Ze kennen de buurt, spreken de taal van bewoners en weten wat er speelt. Dat maakt het makkelijker om contact te leggen en om letterlijk en figuurlijk achter de voordeur te komen.
SME zet daarom niet alleen in op goede training, maar ook op een sterk team van energiecoaches. Coaches leren van elkaar, delen ervaringen en voelen zich onderdeel van een groep. Dat vergroot hun betrokkenheid en zorgt ervoor dat zij met vertrouwen de wijk in gaan. Zo ontstaat een aanpak die verder gaat dan een eenmalig energieadvies. Bewoners krijgen hulp van iemand die dichtbij staat, de lokale situatie kent en kan aansluiten bij wat er werkelijk nodig is.
SME helpt gemeenten en woningcorporaties bij het opzetten en versterken van zulke lokale energiecoachteams. We combineren kennis over energiebesparing met ervaring in bewonersparticipatie, gedragsverandering en het bereiken van bewoners.
Wil je energiecoaches inzetten die echt onderdeel worden van de wijk en bewoners weten te bereiken? Neem contact met ons op. We denken graag mee over een aanpak die past bij jouw gemeente, woningcorporatie en bewoners.
Imke Tegels
