Waarom Amerikaans LNG ons niet uit de energiecrisis helpt

Sinds de inval in Oekraïne bouwen we onze gas-afhankelijkheid van Rusland in een indrukwekkend tempo af. Door gas te besparen en de bouw van een LNG (Liquefied Natural Gas) importterminal in de Eemshaven.  

LNG is vloeibaar aardgas dat per schip wordt vervoerd, in tegenstelling tot gangbaar gas dat met pijpleidingen wordt getransporteerd. De EU verbiedt import van Russisch gas vanaf eind 2027.  

Van de ene autocraat naar de ander 

Tot zover het feestje, want er is een grote maar: nu importeren we veel gas uit de VS. Ruim 30 procent van het gas dat in Nederland wordt gebruikt, komt in vloeibare vorm (lng) met tankers uit de Verenigde Staten.  Zoals we dagelijks merken zit daar bijna net zo’n autocratische president als in Rusland. Trump kan de gaskraan dichtdraaien om als drukmiddel in te zetten, bijvoorbeeld om te voorkomen dat de Europese Commissie de Amerikaanse big tech bedrijven meer wil reguleren.   

Andere nadelen van Amerikaans LNG

Niet alleen zijn er vraagtekens te zetten op moreel vlak. Het meeste LNG is schaliegas: dat zit in diepe aardlagen en wordt met behulp van hydraulic fracking (Hydraulisch fractureren) gewonnen. Dat is een zeer vervuilende techniek waarbij – naast zand en water - chemicaliën (zoals benzeen en formaldehyde) in de grond worden gepompt. Dat veroorzaakt kleine explosies veroorzaakt die het gas 'loswrikt' tussen de gesteenten. Dat is vervuilend voor bodem, water en lucht. Het kan leiden tot drinkwatervervuiling en bodemtrillingen: Groningen all over again, alleen dan aan de andere kant van de oceaan. 

In de keten van winning tot consumptie van LNG wordt zelfs 33% meer CO2 uitgestoten dan bij het verbranden van steenkool! Terwijl steenkool (na bruinkool) bekend staat als de brandstof met hoogste CO2 uitstoot. Tijdens het boren, koelen en verschepen van LNG komt door lekkages veel methaan vrij. Er is geen plek in de wereld waar meer methaan wordt uitgestoten dan bij de LNG-winning in de Permian Basin in de zuidelijke VS. Methaan is over een periode van 20 jaar minimaal een 80 keer (!) sterker broeikasgas dan CO2. 

Ook blijkt dat bij omwonenden van LNG-terminals de kans groter is op longaandoeningen, hoofdpijn, huid- en oogirritatie of erger. De Amerikaanse overheid heeft hier geen boodschap aan: drill baby drill! 

Een ander groot onrecht is dat LNG-aanbieders met hun drijvende schepen op zee wachten op de hoogste bieder, om vervolgens daarheen te varen. Dat zorgt voor een lage leveringszekerheid van gas. Dat truckje kan je met pijpleidingen niet uithalen. Zeker de armere landen trekken aan het kortste eind omdat zij overboden worden door rijke landen als de onze. Dat betekent dat die landen geen gas hebben, en dus niet kunnen koken en stoken. En ook daar kan het koud worden in de winter. Het bieden en overbieden tussen landen over de hele wereld zorgt voor hoge en instabiele gasprijzen, waar de consument (o.a. de Nederlandse) de rekening voor betaald. De verwachting is dat de komende 1,5 jaar de gasprijzen hoog blijven vanwege de oorlog tussen de VS en Iran.  

Doekje voor het bloeden 

Bij de vorige energiecrisis in 2022-2023 is er in de Europese landen in totaal 650 miljard (!) euro uitgekeerd om huishoudens te beschermen tegen hoge energieprijzen. Dat belastinggeld is allemaal naar energieleveranciers gegaan. De vraag is: laten we ons weer verassen, en bij de energiecrisis daarna ook?  

Toen werd en nu wordt een Noodfonds opgezet om financieel kwetsbare huishoudens te beschermen tegen hoge energierekeningen. Dit is nodig als noodoplossing, maar wel een doekje voor het bloeden. 

Structurele oplossing 

Een meer structurele oplossing is investeren in woningisolatie. Een stap daarna is een aansluiting op een duurzaam, lokaal warmtenet of een hybride of full-electric warmtepomp. Zodat we weerbaarder zijn tegen de volgende energiecrisis.   

Daarnaast blijkt dat de transitie naar duurzame lokale elektriciteitsopwekking en een betere energiesysteem integratie (slimmer gebruik maken van het stroomnet) een kostenbesparing van 40 miljard euro kan opleveren in de EU, elk jaar weer!   

Kort en goed: het is tijd om structureel in te zetten op energiebesparing door woningisolatie en gedragsverandering door energiecoaches. Om bewoners hiervoor letterlijk en figuurlijk warm te maken door middel van toegankelijke en speelse participatiemethoden, kan je contact opnemen met SME.  

Wil je als gemeente een stap verder gaan met een aardgasvrije (en dus LNG-vrije) wijk, neem contact met WijkvanNu, en samenwerking tussen SME en ingenieursbureau DWA.  

Edo van Baars Adviseur participatie Edo werkt bij SME als adviseur participatie. Hier houdt hij zich bezig met verduurzaming van woningen en bedrijfspanden, om deze op termijn aardgasvrij te maken. Voor Edo is het belangrijk om de doelgroep zoveel mogelijk te ontzorgen, de juiste kennis te bieden en hen te helpen structureel duurzamer te gaan leven.

 Foto titel: Markus Kammerman